Łukasz Smalec: Kultura strategiczna Stanów Zjednoczonych po zimnej wojnie

1893

Pod patronatem CIM ukazała się ostatnio publikacja Łukasza Smalca, zatytułowana „Kultura strategiczna Stanów Zjednoczonych po zimnej wojnie”. W swojej monografii Ekspert CIM ds. Bezpieczeństwa i Stanów Zjednoczonych analizuje koncepcję kultury strategicznej USA – stosunkowo słabo rozpoznaną na gruncie nauki europejskiej. Publikacja stanowi jedno z pierwszych opracowań tego zagadnienia na polskim rynku wydawniczym. Zachęcamy do lektury!

lukasz dokZe wstępu:

Siła zbrojna w stosunkach międzynarodowych jest obecna od „zawsze”, a jej znaczenie – wbrew powszechnym opiniom – nie zmniejsza się, natomiast następuje rozszerzenie i zmiana jej funkcji. W ubiegłej dekadzie byliśmy nie tylko świadkami powrotu myślenia w kategoriach siły, postępującej modernizacji potencjałów militarnych i zwiększających się wydatków obronnych, ale również konfliktów zbrojnych z użyciem najnowocześniejszych technologii. Kluczową rolę odegrało w nich najpotężniejsze obecnie pod względem militarnym państwo świata – Stany Zjednoczone (USA). (…)

Wnikliwa analiza polityki zagranicznej i bezpieczeństwa USA unaoczniła autorowi, że zaszły w niej istotne zmiany. Impulsem, a raczej pretekstem dla dokonania tych przewartościowań był atak terrorystyczny na World Trade Center (WTC) i Pentagon z 11 września 2001 r., który dał sygnał do rozpoczęcia tzw. globalnej wojny z terrorem (ang. Global War on Terror – GWOT). W dłuższej perspektywie miał sankcjonować możliwość prowadzenia działań prewencyjnych, takich jak wojna z Irakiem (2003). O ile zmiana strategii Stanów Zjednoczonych była zauważalna, o tyle jej zakres był jednak znacząco mniejszy niż wskazywały dokonywane naprędce, pobieżne analizy. Mimo przesunięć akcentów „twarde jądro” ich strategii bezpieczeństwa pozostało bez zmian. (…)

Doceniając znaczenie paradygmatu neorealistycznego w teorii stosunków międzynarodowych, autor uznał zasadność kierowanej pod jego adresem krytyki. Niedostatki podejścia neorealistycznego były aż nazbyt widoczne w przypadku analizy niepowodzeń sił zbrojnych na frontach wojen w Afganistanie czy Iraku. Wydaje się, że ostatecznie przesądziło to o zwiększeniu roli podejścia kulturowego w analizie stosunków międzynarodowych, czego symbolem stał się tzw. „zwrot ku kulturze” w Stanach Zjednoczonych. (…) Przyjęcie takiego stanowiska implikowało konieczność zwrócenia uwagi na kulturę strategiczną USA.